Beweegredenen

Danser Tarek Rammo vertelde me onlangs over zijn bijzondere samenwerking met een choreograaf die niet begon met vertellen wat hij moest doen, maar wachtte tot hij begon te bewegen, en daarop verder bouwde. ‘Als jij niet beweegt, kan ik niks’ zei ze. ’Ik wil eerst begrijpen wat je beweeg-redenen zijn’. Onder haar begeleiding had hij een innerlijke kracht gevonden waardoor hij nog beter was gaan dansen.

Het woord ‘beweegreden’ heeft door dit verhaal voor mij een hernieuwde inhoud gekregen. Ik koppel het ook aan het thema ‘pas op de plaats’, een belangrijk motief in mijn werk, omdat er in deze tijd zo’n schreeuwende behoefte en dringende noodzaak is aan het nemen van afstand en rust.

De clou van een pas op de plaats is misschien wel het ontdekken van je beweeg-redenen. Anders gezegd: een pas op de plaats zet je niet om er te blijven, maar om innerlijke kracht te vinden voor je bewegingen.

#beweegreden pasopdeplaats vitaliteit

Foto: In beweging tijdens Mountains & Movies België januari 2018

Business as non usual

Werkend aan een nieuw, groot project met een team dat elkaar nog niet zo goed kent, leken we het snel eens te zijn toen iemand opperde dat we een business case nodig hadden. Iedereen knikte en we gingen aan het werk.

De volgende vergadering kwam de business case weer terug. Hij was er nog niet, maar zou nu snel worden gemaakt. Weer algemene instemming.

Totdat iemand zei: maar in dit project is er helemaal geen sprake van business, dus laten we het niet zo noemen. We schrijven gewoon bondig op wat het plan is en waarom we dat willen doen, en zorgen voor een dekkende begroting.

Dat is een business case, zullen we dan misschien te horen krijgen. 

Toch luchtte het enorm op om de term weg te bonjouren. Niet alleen het woord werd weggedaan, maar vooral een manier van denken die niet bij het project paste. (Het is nu trouwens al een geweldig project – maar ik mag er verder nog niets over vertellen).

Een bevriende theatergroep deed dat wegbonjouren met het woord première. Dat woord riep bij hen van alles op waar ze last van hadden. De gereserveerde rijen voor bobo’s en pers, de champagne achteraf – het gaf allemaal een opgelaten gevoel waar ze niet op zaten te wachten. Het klopte niet met wat ze aan het doen waren. Ze gaan nu gewoon spelen als de voorstelling klaar is, en wie wil komen is van harte welkom.

Prikkelen

‘Prikkelt de verbeelding’ staat al jaren onderaan al mijn mails, omdat ik ervan houd mensen nieuwe dingen te laten zien en voelen. Ik moest deze zomer even goed nadenken of ik dat prikkelen nog steeds in mijn one liner wilde hebben, omdat ik het de laatste tijd nogal eens meemaak dat mensen de botste dingen zeggen onder het mom van ‘lekker direct zijn’, ‘de dingen benoemen’ en ja, daar is-ie: te prikkelen.

Maar je kunt de dingen ook benoemen zonder bot of negatief te zijn, zonder mensen (jezelf incluis) af te keuren, aan te vallen of buiten te sluiten. Collega Merle van der Voorde leende me een boekje daarover, gebaseerd op het werk van wijlen Marshall Rosenberg. Daarin wordt de giraf gebruikt als metafoor voor milde zachte kracht, terwijl de negatieve, afkeurende prikkelaar wordt gesymboliseerd door de jakhals.

De jakhals zegt bijvoorbeeld: Heb je de boodschappen nou weer niet gedaan?
In giraffentaal zou dat zo klinken: Er is nog geen eten in huis, hoe zullen we het doen?

Jakhals: Een straat vol Turkse bakkers, daar wil je niet wonen.
Giraf: Ik vind het fijn het gezellig te maken in mijn straat.

Jakhals: Amsterdam, daar maken ze er een rotzooi van.
Giraf: Ik voel me in Amsterdam niet op mijn gemak.

Iedereen heeft een jakhals in zich en we kunnen hem niet wegdoen. Want achter zijn scherpte en heftige emotie zitten behoeften verscholen. De jakhals heeft dus een belangrijke functie en het beste wat we hem kunnen bieden is naar hem luisteren en hem zo mogelijk geruststellen.

Giraf en jakhals, het zijn mooie dieren, die elkaar nodig hebben en scherp houden. Met zulke krachtige metaforen blijf ik graag de verbeelding prikkelen. Via film, muziek, poëzie, in dialoog, door te kijken, te luisteren, of door samen nieuwe dingen uit te proberen. Dat probeer ik te doen met een open blik naar de werkelijkheid zoals die zich aandient, en met beelden en verhalen die vertellen wat er in positieve zin allemaal mogelijk is. ‘Prikkelt de verbeelding’ – ik laat het lekker staan onder mijn mails. 

Marshall Rosenberg met zijn jakhals en giraf