Op weg naar de roos

Zintuigen afl. 7: de zelfbewegingszin

Wat je eenmaal herkent kom je steeds vaker tegen en zo is het ook met de zelfbewegingszin. Deze onbekende loot onder de twaalf zintuigen laat je je eigen bewegingen gewaarworden, in de ruimste zin van het woord.

Is dat een nuttig zintuig? Ja, want het is goed te weten waar je heen beweegt. Wie of wat oefent aantrekkingskracht op je uit? Waarom stap je op het feestje van je broer wel op de ene mens af en niet op de andere? Met een beetje fantasie kun je zeggen dat de ontmoeting met die ene blijkbaar in je plan past, terwijl die andere er niet toe doet. Je gedraagt je als een pijl die per se naar een roos wil; als een plannenmens, zoals sommigen het noemen. Hoe beter je je bewust bent van je plan, hoe groter de kans op een vervuld leven.

Is de zelfbewegingszin te oefenen? Ja. Probeer maar eens te registreren waar je naar toebeweegt terwijl je zomaar door de stad loopt. Waarbij sta je stil? Waar loop je aan voorbij? Waar loop je eigenlijk heen? Wat trekt je aandacht? Op deze manier leer je het zelfbewegingszintuig open te zetten – net zoals je kunt besluiten je ogen en oren te openen.

Maar het gebruik van het zelfbewegingszintuig wordt ons ook hardhandig afgeleerd. We leren van jongs af dat we moeten doen wat de juf zegt, hoppen op de middelbare school van vak naar vak volgens een door onbekenden opgesteld rooster, worden geleefd door werktijden en openingstijden, en als je pech hebt krijg je op het werk ook nog eens jaarplannen of prestatie-indicatoren opgelegd die niets te maken hebben met je eigen plan.

Zo wen je er geleidelijk aan om je zelfbewegingszin te negeren en daarom is de introductie van zelfsturing in organisaties een hele opgave. Als niemand zegt wat je moet doen, waar ga je dan heen? Zoals laatst een verpleegkundige uit een modern zelfsturend team verzuchtte: het is leuk, maar het kost wel veel energie.

Als je het mij vraagt, is het die energie meer dan waard.

 

 (Illustratie uit: Tracks)