Een zintuig voor democratie

Zintuigen, afl. 1: de ik-zin

Een paar jaar geleden nam ik het besluit om niet meer naar verkiezingsdebatten te kijken. Het voelde als verraad aan mijn democratische ideaal, maar ik vond dat ik mijn tijd beter kon besteden.
Ik kan er ook een woord aan geven: mijn ik-zin was aan het werk. Dat is een van de onbekende loten uit de twaalf-zintuigenleer die ik bestudeer, en dus een mooie om mijn serie mee te beginnen. Laat je niet misleiden door het woord: de ik-zin is een altruïstisch zintuig. Er wordt mee bedoeld dat je tot het wezen, het ik van andere mensen kunt doordringen, ongeacht hoe ze er uit zien, wat ze zeggen en hoe ze zich gedragen. In de volksmond: ‘het gaat om de binnenkant’, of ‘ze heeft een grote mond maar een hart van goud’.
De ik-zin is dus het zintuig van de ontmoeting en je zou het dus ook de jij-en-ikzin kunnen noemen, of de ontmoetingszin. Het is een zintuig dat het leven spannend maakt. Want een ontmoeting is ook altijd een confrontatie tussen twee ikken – kijk maar eens een dagje mee in een goed huwelijk. Maar ook in andere relaties hebben we de ik-zin nodig. Als het faalt (‘ik-zwakte’) kunnen we ons zo maar voor een karretje laten spannen van een slimme verkoper of narcistische sekteleider.
Een goed werkende ik-zin houdt ons wakker in de ontmoeting, en zorgt er voor dat we ons op tijd weer terug trekken in onze eigen wereld.
Terug naar mijn democratische ideaal: de ik-zin helpt ons haarfijn aan te voelen of een politicus meent wat hij zegt. Daar kunnen ze maar beter rekening mee houden in Den Haag.

Integriteit heeft vele gezichten

Over gebrek aan integriteit wordt meer gesproken dan over deugdzaam, integer gedrag. Omdat alles groeit wat aandacht krijgt, heeft Duodecima in overleg met het ministerie van Buitenlandse Zaken de beeldworkshop De vele gezichten van integriteit ontwikkeld. De workshop is ook in andere organisaties te gebruiken en kan dan ook worden toegesneden op specifieke vragen die daar leven. In een of meer dagdelen onderzoeken we aan de hand van positieve voorbeelden de vele aspecten van integer gedrag en oefenen we met het gedrag dat daarbij hoort. Wat is er voor nodig om te handelen in overeenstemming met je waarden en te gaan staan voor je overtuiging?
Bijvoorbeeld zoals John Kennedy doet in de film King, als hij ingaat tegen het dringende advies van zijn staf en zich op televisie uitspreekt tegen segregatie in de Verenigde Staten.

12 Angry Men

De film 12 Angry Men is niet voor niets een veel gebruikte film in leiderschapstrainingen.

In deze film moet een jury een unaniem oordeel geven in een moordzaak.

Hoofdrolspeler Henry Fonda laat als jurylid nr 8 een zeer veelzijdig spectrum van interventies zien:

  • relaties aangaan
  • coachen
  • delegeren
  • vertrouwen geven
  • mogelijkheden laten zien
  • provoceren.

    Toch zijn dit niet de aspecten die hem overtuigend maken. Voor mij ontleent hij zijn overtuigingskracht aan zijn moed om zich uit te spreken en aan de openheid waarmee hij de anderen tegemoet treedt.