Gezant

Bij het opruimen van de kast vond ik een bundel essays over het ministerie van Buitenlandse Zaken in oorlogstijd. Veel indruk maakte op mij het verhaal dat de Duitse gezant door emotie overmand werd toen hij de oorlogsverklaring op 10 mei 1940 aan de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken kwam afleveren. Hij hield van Nederland. Met de snikkende man was geen gesprek mogelijk. De minister gaf hem zijn reactie maar mee op een briefje.

Het verhaal geeft een inkijkje in het werk van twee mensen in een afschuwelijke tijd en laat zien hoe genuanceerd de werkelijkheid is. De essaybundel stond vol met dit soort werkverhalen, waarin slimmeriken, gevoeligen, stijveriken en heldhaftigen figureren. Ze leveren een oorlogsverklaring af, redden archieven, verbranden dossiers, brengen de Koningin naar Zeeland, vertrekken, blijven, worden weggestuurd. Ga er maar aan staan. 

Hoe te weten wat te doen?

Ons land is godzijdank nu niet aangevallen door een kwaadwillend leger. Wel leven we in een situatie waarin zekerheden plotseling zijn weggeslagen door een virus dat van buitenaf kwam. Makkelijk is het niet om dan je werk te doen. Hoe moet je weten wat je te doen staat? Hoe kun je je werk vanuit thuis het beste doen? Heeft het werk nog wel zin zo? Hoe doe je digitale vergaderingen, hoe werk je samen op afstand, wanneer en hoe ontmoet je elkaar weer? Ik hoorde in de loop van april een luide roep om duidelijke regels en realiseerde me dat ik meer behoefte had aan kennis. Ik zie met het vieren van de teugels de argwaan tegen de regels toenemen. Ik val stil als mensen ‘honderd procent zeker’ weten dat het virus een georganiseerde aanval is op onze grondrechten en eisen dat alle maatregelen per direct worden teruggeschroefd. Ik leef mee met naarstig zoekende wetenschappers die tot allesweter zijn gebombardeerd. 

Golven van het gemoed

Image by Kirto on DeviantArt

Vanaf het begin maak ik wekelijks mijn emotionele balans op – zie het als een studie van een menselijk gemoed. In week drie, vier en vijf staken onzekerheid en verdriet de kop op; in week zes, zeven en acht respectievelijk een doorbraak, inzicht en eerlijkheid.

En daarna weer bezorgdheid over de ongelijkheid in de wereld, verontwaardiging over hoge functionarissen die zelf niet doen wat ze van anderen vragen, berusting over het besluit deze zomer niet op vakantie te gaan. 

De golven van het gemoed gaan altijd door, als eb en vloed. In mijn thuiskantoor merk ik ze scherper, eerlijker op dan in een ‘echt’ kantoor. Iets soortgelijks hoor ik ook van collega’s. In een professionele omgeving worden gedachtenspinsels en emoties sneller buiten de deur gezet. Dat heeft iets prettigs maar ook iets gevaarlijks. Want geblokkeerde emoties en gedachten leiden tot irritatie, moeheid, uitputting en uiteindelijk tot ziekte. Ook als dit allemaal onbewust gebeurt. 

Julius Von Zech Burkersroda, Duits Gezant in Nederland van 1928 - 1945. Foto: Wikipedia.
 

Ik denk aan de Duitse gezant die niet de positie had om de oorlog tegen te houden maar – misschien ondanks zichzelf – liet zien dat hij van Nederland hield. Beter zo, dan hard en kil, denk ik dan.

Zie hem. Een brave ambtenaar én een mens met een hart. Zijn werkgever kon die complexiteit niet aan en haalde hem dezelfde maand nog van zijn functie.  

Ogenschijnlijke tegenstrijdigheden verbinden

Dankzij de relatieve isolatie van de coronatijd besef ik meer dan ooit dat een organisatie die ruimte biedt aan alle mogelijkheden van de menselijke psyche – zoals zakelijkheid en gevoel, zorgvuldigheid en creativiteit, daadkracht en reflectie – de voorwaarden schept voor veerkracht en de best denkbare kwaliteit van werk. Laten we trachten al die schakeringen, die tegenstrijdig lijken maar elkaar vooral nodig hebben, met elkaar te verbinden. Juist in deze tijd.

Mijn verbeelding werd aangezet …

… door het verhaal over de Duitse gezant, wat leidde tot het gedicht “Gezant” voorgelezen door de Nederlandse ambassadeur in Kazachstan, André Carstens, in aflevering 15 van Poëzien.

Doorbraak

Doorbraken horen bij het leven. Kijk maar naar kuikens die uit hun ei breken, bloemen die uit hun knop barsten en kindertjes die dit voorjaar voor het eerst dapper naar het strand fietsen op hun bibberwieltjes. Het zijn inspirerende taferelen voor wie verlangt naar een doorbraak in zijn werk.

Een doorbraak ontstaat soms min of meer vanzelf, maar vaker nog gaan er maanden of jaren van geduldig oefenen en moedig experimenteren aan vooraf. Alleen zo vind je een vaccin tegen corona, schrijf je een aantrekkelijke bestseller of los je een slepend conflict op. 

In alle gevallen voelt de doorbraak als een geschenk uit de hemel. 

In het Boek der Veranderingen de I Ching bestaat de ‘Doorbraak’ uit de tekens voor ‘hemel’ en ‘meer’. De hemel staat voor enorme energie en zuivere kracht; het meer voor frisse, blijmoedige, hoopvolle expressie. 

Ook in mijn gedicht Doorbraak heeft een meer een hoofdrol, samen met een koele vrouw. Zij bereikt een doorbraak. En er komt zelfs iets uit de hemel zetten.

@AlexandervanVelzen koos dit gedicht om voor te lezen als #Poëzien nr. 14.

Doorbraak

De koele vrouw dook zonder kik te geven

het bergmeer in. De vingers kromden zich, 

de oren werden groot, ze bolde zich 

voor een beheerste plons. Zo vaak gedaan. 


Maar nu weekten de vissen een voor een 

zich van haar harnas los.

Gedachten aan de ouders kwamen op, 

ze liet ze gaan, ontreddering nabij.

Toen was het dat ze door haar tranen naar de bergen keek, 

een kudde zag, de leidstergems ontwaarde op de kam,

de stalen man die uit de wolken op haar kou afkwam 

omhelsde als een warme vrouw. 

Het was het legendarische moment 

waarop ze koos voor rouw.

Weidewacht, berggedichten

De verleiding was groot om na de onvermijdelijke annulering van de voorjaarseditie van Mountains & Movies vlot over de teleurstelling heen te stappen – zand erover en door – maar de coronatijdoefening was juist om er bij stil te blijven staan. In die periode van weemoed en verlangen bracht drievoudig Mountain mover Annette Bak me op het idee mijn berggedichten te bundelen. Ik hoorde weer het gefluit van de bergmarmotten en het klakken van steenbokgeweien, beleefde de fris-ijzige kou van een plons in een bergmeer, vertrouwde op de gidsen die ik tegenkwam en ervoer het wonder van het zien van een nieuwe wereld bij het bereiken van een pas.

Tadaaa, daar is ze, mijn derde bundel: Weidewacht. Omdat het de week van mijn verjaardag is, gaat de opbrengst van de exemplaren die ik deze week verkoop in zijn geheel naar Stichting Vluchteling. Weidewacht is bij voorkeur te bestellen via de lokale boekhandel, bijvoorbeeld bij Devriesvanstockum en ook verkrijgbaar via Bol.com/Weidewacht. ISBN 9789463984058. 

 

 

De reis van de held in tijden van Corona

Als je naar verhalen kijkt uit verschillende culturen en verschillende tijden zie je opvallende overeenkomsten. Elsa, Frodo, Odysseus en Dorothy doorlopen allemaal de zogenaamde Reis van de held.

Ieder mens kan de stadia van deze reis herkennen. Ook jij doorloopt ze. Wellicht heb je onlangs een succes gevierd. Of heb je het even heel zwaar. Of ben je tot inzichten gekomen die belangrijk zijn voor jou en je omgeving. 

Wat heb ik er aan?

Inzicht in de stadia van de Reis van de held kan behulpzaam zijn bij bijvoorbeeld het doorstaan van beproevingen, of het omgaan met succes. Het kan helpen beseffen dat elke fase tijdelijk is, dat tegenspartelen de reis zwaarder maakt en dat een beloning wacht als je de beproeving doorstaat. Waarna een volgende reis begint. 

Op 15 mei 2020 van 9.30 tot 12:30 bieden Jan Reinder Rosing (Project Wijsheid) en ik een online workshop aan waarin je leert wat de Reis van de held behelst, hoe deze behulpzaam is in je leven en welke patronen je in verhalen kan herkennen. Daarnaast is het ook gewoon heel leuk om elkaar mooie verhalen te vertellen. 

Interesse?

We bieden deze interactieve en persoonlijke workshop gratis aan, maar mocht je een donatie willen doen aan een mens of organisatie die zich inzet voor mensen die het zwaar hebben dan stellen we dit zeer op prijs. 

Wees welkom! Klik hier voor het inschrijfformulier.

Illustratie: Jorsäter Esbjörn / CC BY-SA

Weidewacht

“Als coach voel ik mijzelf een soort kunstenaar die van oefenen en uitproberen houdt. Hoe ouder ik word, hoe vaker ik mij leerling, beginner en jong voel.”

Deze zin schreef ik enkele jaren geleden in mijn ‘geloofsbrief’ als coach en is nog altijd geldig. Dat statement heeft natuurlijk te maken met hoe ik zelf graag leer en gecoacht word. Ik houd van coaches / leraren die tegelijkertijd weinig en veel weten, samen met mij in opperste verwondering iets nieuws willen ontdekken, maar ook in alle rust hun kennis delen als dat me verder helpt. Om me vervolgens mijn eigen pad te laten gaan. 

Dat beeld heb ik proberen te vatten in mijn gedicht Weidewacht, dat op een ochtend tijdens een mistige dwaalwandeling in het Zwarte Woud ontstond toen voor onze ogen onverwacht een wegwijzer opdoemde.

Weidewacht

We kiezen elke keer het hoogste pad
omdat het naar de lege ruimte leidt,
de vlakte waar de weidewachteres verblijft
met haar gedetailleerde kaarten.

Het is de vrouw die bij geringste twijfel
naar de paden wijst
die verder gaan,
het woud in,

naar de diep verborgen plekken,
waar mist voorzichtig wentelt om de bomen,
die de regen niet bereikt,

wij zoekend en zij wetend
dat we zullen houden van de wezens
die we daar ontmoeten,
de leerlingen, die altijd dieper gaan.

—-

Thelma Sweijen las het voor in aflevering 13 van mijn serie Poëzien. 
Mijn volledige ‘geloofsbrief’ vind je hier: Coaching door Caroline Wiedenhof

Oma, of een nieuw begin

Zo af en toe komt er een bizar gedicht uit mijn pen. Dit is er eentje.

Het is niet waar gebeurd maar gaat wel over iets wezenlijks. In alle dagelijkse gedoe, irritaties en spanning die je misschien ervaart op kantoor of in familieverband, helpt het je te herinneren hoe onbevangen je als peuter de wereld tegemoet trad.

Daarmee sluit ook een bizar gedicht als dit aan bij de rode draad die door mijn poëzie slingert. Laat ik die maar eens omschrijven als het wonder van het altijd mogelijke nieuwe begin.

Met dank aan Maarten Blaauw die Oma uitkoos om voor te lezen omdat hij van bizarre gedichten houdt.
In de reeks Poëzien is dit nr. 12.

 

De Poëzien afspeellijst vind je hier: Poëzien afspeellijst

Ander wit

Soms voel je aan je water dat een grote verandering op handen is. Je kunt het alleen nog niet goed omschrijven. In het gedicht ‘Ander wit’ probeer ik het toch. 

‘Ik heb gedroomd van sneeuw’ zei een collega terloops en ik verraste haar geloof ik met mijn enthousiaste reactie. Niet alleen omdat sneeuw zo onwaarschijnlijk puur, schoon en stil is, maar ook omdat – gevalletje van beroepsdeformatie – er direct betekenisvolle filmfragmenten met sneeuw in mij opkwamen. Prinses Elsa die zichzelf in Frozen afzondert in haar ijspaleis op een hoge berg. De zoon die in The Ballad of Narayama zijn moeder wegbrengt om haar alleen op de berg in de sneeuw te laten wachten op haar dood. De scène in Dead Poets Society waarin scholier Todd de sneeuw in rent in scherpe rouw over zijn overleden vriend. ‘Laat hem maar’ zegt een van zijn vrienden. Hoe wijs. Laat hem maar even alleen, we wachten op hem.

Sneeuw staat voor de afzondering en eenzaamheid die hoort bij een wezenlijke persoonlijke transformatie. Het nieuwe is nog verborgen, je weet niet precies wat het is. Je voelt in alles dat een grote verandering er onvermijdelijk aan komt, maar je kunt het nog niet onder woorden brengen. 

Toch probeer ik dat in het gedicht ‘Ander wit. Het ontstond tijdens een winterwandeling in Zwitserland. Een sneeuwgedicht, opgedragen aan iedereen die staat voor een grote verandering of er al midden in zit. Met dank aan collega-dichter Karen de Boer die het wilde voorlezen.

In mijn serie beeld-gedichten #Poëzien is dit nr. 11.  Zie voor de hele serie de afspeellijst Poëzien op YouTube.

Ander wit

U zult ontwaken in een ander wit.

Door raadselsneeuw hebt u de weg 

gevonden, uw oude kleren 

uit het zicht geworpen. 

Het plan staat op de rit.

 

Uw meisjesdromen spreekt u 

hardop uit waardoor de nacht 

zich niet meer in u kan vergissen.

U kent het mes waarmee 

moderne monniken

kristallen slijpen als het tegenzit.

 

Maak weer uw ogen breed

en houd ze zachtjes dicht. 

Beluister hoe het vrieshuis 

vreedzaam open klikt. 

Prik dan uw tenen 

in het ochtendlicht.

 

©️ Caroline Wiedenhof 2020

Groot hart

Dit gedicht schreef ik voor alle lieve mensen met een groot en vol hart, die altijd klaar staan, meeleven met alles en iedereen, de wereld op hun schouders nemen, oneindig veel te geven hebben – en zichzelf dan zo makkelijk voorbij lopen. Als ze niet oppassen, wordt hun hart een warboel. Een warhart. 

Een van hen zei na het lezen van dit gedicht: ja, als ik stil ga zitten, kijken en luisteren gebeurt het ook. Mijn hart komt tot rust. En anderen komen vanzelf naar me toe. 

Warhart

De mensen trekken zonder het te weten
duizend draden uit haar hart.
Ze heeft er eigenhandig smileys opgeplakt
en vlaggetjes met ‘hou van mij’.

Nu waait het hard. Straks is ze blij.
Dan schieten draden wortel in de alpenwei.
Daar heft een hoorn een levensliedje aan.
Er vliegen snot en tranen in het rond.

Ergens in het midden zit echt zij.
Ze tracht de kluwen te ontwarren,
maar alle knopen liggen momenteel buiten haar macht. 

Als nu een rode gloed tevoorschijn komt
dan schenkt het volle hart
een portie engelvel en vleugelkracht.

©️ Caroline Wiedenhof 2019

#Poëzien nr. 10 #warhart #warboel #liefde #verbinding

Elke dag een beetje vakantie

Een van de mooie vondsten toen ik ‘voor mezelf begon’ was om mijn innerlijke klok (IK) mijn werkritme te laten bepalen. Sindsdien is het leven een stuk aangenamer geworden. Door een andere dagindeling voel ik me goed en presteer dus ook beter. Ik heb niet eens een wekker nodig, want de IK wekt me op tijd. Ook vertelt ze me trouw wanneer ik pauze moet nemen, in beweging moet komen of voedsel nodig heb. Zo eenvoudig is het. 

Steeds beter luister ik naar haar, thuis en op kantoor. Soms vergeet ik het. Of kan het niet. Dan vergader ik te lang, of heb ik te veel afspraken dicht op elkaar. De IK protesteert tegen zulke overmoed en vraagt om onmiddellijke compensatiemaatregelen in de vorm van buitenlucht, spel, rust of beweging. 

Vroeger kon mijn IK wel bezig blijven met protesteren. Ik had toen vakanties nodig en pas nadat het vermoeide lichaam zich een tijdje in een zalig nietsdoen had gewenteld kwam ze weer in een gezond ritme. Als ik geluk had gebeurde dat zonder ziek te worden. 

Na een van die vakanties schreef ik het gedicht Eiland. De wekker was het water in gegooid, tijd werd niet geschreven. @Elsemiek Meijs haalde het uit de mottenballen en leest het voor. #Poëzien nr 9. #Elkedageenbeetjevakantie